Predavanja Prof. Dr Ilije Laloševića i Robin Gellately Smith-a na Španjoli

Predavanja Prof. Dr Ilije Laloševića i Robin Gellately Smith-a na Španjoli

U okviru drugog dijela Programa aktivacije tvrđave Španjola 018 „Artist in residence“, koje je NVO Sinergija u saradnji sa ostalim organizacijama u Herceg Novom organizovala na tvrđavi Španjola tokom ljeta 2018 godine, održana su i dva stručna predavanja na temu fortifikacione arhitekture XVI vijeka kojem inicijalno pripada ova tvrđava.

Predavači su bili Prof. Dr Ilija Lalošević, redovni profesor na Arhitektonskom Fakultetu Univerziteta Crne Gore i arhitekta Robin Gellately Smith član Savjeta za zelenu gradnju u Crnoj Gori koji radi u Crnoj Gori protekllih 17 godina na projektima održive gradnje.

Predavanja su bila informativnog karaktera i bila su otvorena za javnost iako su se dešavala u sklopu „Artist in residence“ programa i organizovana su za potrebe motivacije umjetnicima koji su došli na Umjetničku rezidenciju na tvrđavi.

Prvo predavanje Prof. Dr Ilije Laloševića održano je u nedjelju 16.09. sa početkom u 17h u jugozapadnom bastionu tvrđave. Predavanju je prisustvovalo 50ak ljudi od kojih i naša tri učesnika rezidencije i organizatorima kampa.

Profesor Lalošević je pričao generalno o fortifikacionim objektima u Boki Kotorskoj, osvrćući se potom posebno na istoriju i analizu arhitekture tvrđave Španjola. Nakon predavanja koje je trajalo nekih sat i po vremena učesnici su potom imali priliku da uživo diskutuju sa Profesorom u intimnoj kamperskoj atmosferi Umjetničke rezidencije. Na pitanje šta misli o projektu koji realizujemo na tvrđavi i Programu aktivacije kojim se bavimo Prof. Dr Ilija Lalošević je istakao važnost onoga što radimo i potrebe da se objekat koristi u javne svrhe poput Muzičkog festivala koji takođe organizujemo, jer suprotne namjene koje su sklone biznis razvojnim projektima ne vidi kao odgovarajuću namjenu za ovakve komplekse. Evo i čitave izjave koju je dao Prof. Dr Ilija Lalošević.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Sledećeg dana predavanje koje je održao Robin Gellately Smith više se odnosilo na samu logistiku gradnje ovog perioda, konstrukcije i materijale koji su korišćeni kao i tipologiju gradnje srednjeg vijeka. G-din Gellately je sa nama razmjenio i utiske o samoj poziciji objekta, kako je ona značajna za prikupljanje energetskih resursa i nije slučajno da je objekat nastao upravo ovdje. On je kao član i jedan od osnivača Savjeta za zelenu gradnju Crne Gore istakao bitnost da ovakvi objekti budu reprezenti i dobri primjeri revitalizacija kroz upotrebu tradicionalnih zanata i pristupa energetske samoodrživosti.

Na pitanje šta misli o čitavom projektu i samoj inicijativi NVO Sinergije da čitav kompleks Španjole održi živim i revitalizuje za javnu upotrebu kao i o tome kako on vidi dalje akcije koje treba sprovesti Gellately je istakao:

“Thank you for inviting me to talk on the subject dear to my heart about life and construction problems during the 16th century. during the question and answer part it seems the stumbling block was to see the way forward and, together with the obvious energy of the assembled audience, I had suggested the formulation of a mater plan to show how the fortress can be re-vitalised going forward. I had suggested at the time to emulate the methods of construction and life at the time with, initially volunteers dressed in costumes of the day, demonstrating how it works with stone works, rope making, transportation, cooking, ironworks and many other necessary aspects of life at the times. I don’t think this is too expensive to set up based on the structures and processes were minimal at the time. The idea being visitors will be charged to experience the presentations and especially school parties can be invited for educational purposes, which may bring government grants and supports into play. The link of how it is being done in France where they are currently building Guedelon fortress using the tools and means at the time https://www.youtube.com/watch?v=6bLVhDdellA (there are other videos from the same project showing other skills and techniques).
Of course in this instance they are building a new fortress using traditional methods but the surrounding demonstrations to visitors and children could work here! over the years the project can be expanded to actually renovate the existing fortress.

With regards, Robin”

“Hvala što ste me pozvali da pričam na temu jako blisku mom srcu, o životu i problemima konstrukcije u 16. vijeku. U diskusiji nakon predavanja, izgledalo je kao da je, publici koja se tu okupila, bilo problematično da vidi budućnost tvrđave, pa sam predložio formulu revitalizacije tvrđave. Predložio sam da imitirate metode ondašnjeg rada i života; volonteri koji bi, obučeni u ondašnju garderobu, demonstrirali rad na kamenu, pravljenje užeta, transport, kuvanje, rad sa željezom, i mnoge druge aspekte života iz tog doba.
Smatram da ovo ne bi bilo skupo finansirati, kako je život tada bio dosta jednostavniji nego danas,
 a samim tim i jeftiniji. Ideja je da se posjete tvrdjavi naplaćuju u zamijenu za performans i prezentaciju ondašnjeg života, a posebno škole mogu biti pozvane u edukativne svrhe što može potencijalno dovesti sponzorstvo od vlade i ostalu podršku u igru. 

Priložen je link o tvrđavi Guedelon koja je trenutno u izgradnji u Francuskoj, a izgradnja se vrši alatkama i mašinama koje su se koristile u tim vremenima :  https://www.youtube.com/watch?v=6bLVhDdellA (mogu se naći razna videa koja pokazuju još neke vještine i tehnike).
Naravno, u ovom slučaju oni grade novu tvrđavu tradicionalnim metodama, ali osnovne demonstracije posjetiteljima i djeci mogu biti korisne. Kroz nekoliko godina ovaj projekat bi se mogao toliko raširiti da bi zapravo obnovio čitavu tvrđavu.

Srdačni pozdravi, Robin”